.jpeg)
Sevgilim Elifim… NASA’nın APOD (Astronomy Picture of the Day) projesi sâye’sinde hikâyesi 8 Mayıs’a denk düşen, kainattan birkaç görüntü paylaşmak istedim seninle. Ve tabii 22 yaş Erihusuna gelsindi bu bilhassa. Ve ve ve Tanpınarvâri bir üslûpla seni selamlıyor:
Belki mutlak bir mükemmeliyetin o son raddesinde değil; fakat bu sarmal gökada, aydınlığın o en sihirli aynalarından, bakışın kendisinde en çok toplandığı o nadir ve müstesna "ada evren"lerden ****biridir. Yunus Balığı takımyıldızının o sessiz ve derin burcunda, kırk milyon ışık yılının o baş döndürücü uykusunda dinlenen NGC 1566, bize adeta bütün sırlarını açmak ister gibi tam karşıdan, o muhteşem cephesiyle bir ruhaniyet gibi görünür.
Büyük bir nizamın eseri olan bu sarmalın o zarif kollarında, parlak mavi yıldız kümeleri, tıpkı sükutun bir nefeste yaktığı billur avizeler gibi parıldar; koyu kozmik toz şeritleri ise bu ışık cümbüşünün arasından esrarlı birer hatıra gibi geçerek bu kozmik sarmaşığın hendesesini çizer. Yıldızların o ilk doğuş sancılarını, birer ateş çiçeği gibi patlayan süpernovaları ve o adeta bir ihtizaz halindeki fevkalade faal merkezi zapt etmek için, Hubble'ın o keskin gözüyle sayısız enstantane alınmıştır.
Arşivlerin o dijital mahzenlerinde mahpus kalan bu ışık kırıntıları, sanata susamış sabırlı bir elin gayretiyle, o dağınık unsurların arasından yeni bir terkip olarak süzülmüş ve karşımızdaki bu parıltılı rüyayı vücuda getirmiştir. NGC 1566'nın o göz kamaştıran merkezi, onu Seyfert galaksilerinin o en yakın ve en parlak ailesine dahil ederken; bu aydınlığın tam kalbinde, etrafındaki her şeyi, o mücellâ yıldızları ve gaz bulutlarını kendi derinliğine çeken, ademin o korkunç uçurumu misali bir kara deliğin muhtemel varlığını da fısıldar.
Sevdiceğim… Bu ikinci görüntümüz de sen daha 7 yaşında iken 8 Mayıs’a iliştirilmiş gökçe bir hatıra oluvermiş. Yıldız yorumcusu Tanpınar’dan dinleyelim:
Akrep burcunun o yıldızlarla müzeyyen mahşer kalabalığına karşı bir silüet gibi yükselen bu tozlu kozmik bulut, kimileri için meş'um bir karanlık kule vehmini uyandırır. Hakikatte ise, teleskobun o keskin camından süzülen bu kırk ışık yılı mesafedeki muhteşem gölge mimarisinde, yeni yıldızların doğum sancıları, o henüz kıvamsız yıldız hamuru gizli bir oluş halindedir.
Bir "kuyruklu yıldız küresi" olarak bilinen ve bir ucu karanlıklara savrulan bu yapı, görüntünün solunda hüküm süren NGC 6231 kümesinin o yakıcı ve görünmez ultraviyole ziyasıyla adeta bir heykel gibi yontulmuştur. Bu cevherden fışkıran ziya, aynı zamanda bulutun kenarlarında hidrojenin o gül rengi (kırmızımsı) mahzun parıltısını tutuştururken; tozların o karanlık mahzenine gömülmüş sıcak yıldızlar ise birer mavi kadeh gibi bu kozmik sükutun içinde parıldarlar. Bu karanlık kule ve onun münevver refakatçileri, bizden beş bin ışık yılının o baş döndürücü uzaklığında, derin bir uykunun huzuruyle dinlenmektedir.
