Анатацыя-эсэ да главы аб жаночым алкагалізме псіхатэрапеўткі Боні Бёрстоу

• Ці сустракаліся вы з праблемай “жаночага алкагалізму”? Ці закранала яна кагосьці з блізкіх жанчын ці вас саму?

Калі закранала, вы магчыма ведаеце, што тэма жаночага алкагалізму застаецца адной з самых замоўчаных, нябачных, недаўлічаных. Пра яе або маўчаць, або гавораць мовай стыгмы, маралізатарства і індывідуальнай віны. Як і пра іншыя шматлікія тэмы, звязаныя са становішчам і гісторыяй жанчын. Няма адпаведна ў такіх абставінах магчымасці асэнсавання праблем, разумення аб прычынах і шляхах эфектыўнай дапамогі. Мы не ведаем статыстыкі, але маем шмат стэрыатыпаў і з задавальненнем іх паўтараем:

• “Жаночы алкагалізм не лечыцца”, “Адзін раз алкаголік - назаўсёды алкаголік” - адны з самых жывучых міфаў
• “Жанчына сама вінаватая” - прычынай не гвалт, не беднасць, не сэксізм, не мізагінія, і інш. прычыны, у каторых жанчыны вымушаны “выжываць”, а вядома ж яе ўласны “выбар”, характар і да т.п.
• “Яна дрэнная маці” - да мужчын гэты крытэрый амаль не прымяняецца, ён амаль заўсёды ні пры чым ці гэта нешта другаснае
• “Яна дрэнная жонка” ці “Вось таму яна і не замужам” - no comment
• “Яна распусная” - алкагалізм у жанчын часта аўтаматычна звязваецца з сэксуальнай “распустай”, у чым яна як мы ведаем “самавінаватая”, хаця праблема алкагалізму ў жанчын ідзе рукаў руку з праблемай сэксуалізаванага абьюзу, у т.л. растлення, грумінгу ў непаўналетнім узросце, гандлю людзьмі і прасцітуіравання
• “Не сапраўдная жанчына” - “не хапае жаноцкасці”, “сама не клапоціцца пра сябе”, “нежаноча сябе паводзіць”
• “Безадказная” - хаця гаворка часта ідзе пра жанчын, якія дзесяцігоддзямі неслі непасільную адказнасць ці не мелі навыкаў і рэсурсаў як яе ўзяць з прычын глыбокай уразлівасці і адстунасці рэсурсаў і дапамогі
• “Гэта яе выбар” - ігнаруецца гвалт, беднасць, праблемы ў сістэме адукацыі і сацыальнай дапамогі, адсутнасць “сацыальных ліфтаў” і хібы сістэмы сацыальнага клопату, цяжкая фізічная праца ці беспрацоўе, жыццё без падтрымкі справіцца з неспрыяльнымі абставінамі і інш.

У сваёй кнізе аб эфектыўнай тэрапеўтычнай дапамозе для жанчын канадская псіхатэрапеўтка, пісьменніца і прафесарка Антарыйскага інстытута даследванняў у сферы адукацыі (OISE) пры Універсітэце Таронта Боні Бёрстоў разгледзела і праблему жаночага алкагалізму і абвергнула тыя стэрыатыпы, вярнуўшы прычыны праблемы у сацыальны кантэкст, стварыўшы шляхі для эфектыўнай дапамогі.

У главе пра жаночы алкагалізм "Drinking Problems" яна абагульняе даследванні і практыку свайго часу і стварае разуменне:

• Чаму жаночы алкагалізм нельга разглядаць паводле мужчынскай мадэлі? Якая сувязь праблемы алкагалізму з прыгнётам і гвалтам, сэксізмам і мізагініяй?
• Якія функцыі ў алкаголя, у чым сэнс яго ўжывання як спосаба спраўляцца з траўмай, сорамам, гвалтам, перагрузкай?…
• У чым праблема медыцынскай мадэлі і груп “Ананімных алкаголікаў” А.А.? Якія аргументы на карысць паступовага скарачэння ўжывання алкаголю; прыклады эфектыўнага вызначэння мэтаў і інш. складнікаў і шляхоў дапамогі?
• Як перастаць абвінавачваць жанчын-маці, дапамагаць аднаўляць сямейныя адносіны, вяртаць і размяркоўваць адказнасць, аказваючы дапамогу з улікам мацярынства?

Боні Бёрстоў прапануе паглядзець на праблему злоўжывання алкаголем у жанчын праз прызму жаночага досведу, гвалту, няроўнасці і празмернай адказнасці, “падвойнай працы”, рэпрадуктыўнай працы, якая ўскладаецца на жанчын.

Складанасць дапамогі жанчынам і ў тым, што аб мужчынах з праблемай алкагалізму звычайна клапоцяцца жанчыны - яго жонка ці партнёрка, мама, дочкі. Яны займаюцца гэтай нябачнай і неацэненай працай ажыцццяўлення клопату, каторая падаўжае іх жыццё і забяспечвае іх рэсурсамі (эмацыйнай і фізічнай падтрымкай, клопатам пра людскую прастору і ўмовы для жыцця, забеспячэнне ежай і харчаванне, грашыма, беручы на сябе клопат пра дзяцей…) стрымліваючы тым самым узмацненне праблемы ці даючы магчамасць выкараскацца…